ذرتی شدن فرش
ذرتی شدن فرش

رفوی فرش – فرش دستباف هنگام تولید و بافت به دلایل گوناگونی همانند خطاهای انسانی، تغیر بافنده، تغییر در مواد اولیه، اشکالاتی در ابزار بافت و آسیب‌های محیطی ممکن است دچار عیوبی باشد که باعث کاهش ارزش مادی و همچنین خدشه بر زیبایی فرش شود. از این‌رو شناخت تمام این عیوب و در صورت نیاز به شناخت عیوب موجود در فرش دستباف، از الزاماتی و دانش‌های تخصصی است که هر بافنده باید به طور کامل آن‌ها را بشناسد.

ذرتی (روگیری بیش از اندازه)

چنانچه در حین بافت روگیری به وسیله قیچی زیاد گرفته شود و ارتفاع پرز در سطح فرش بسیار اندک باشد بطوریکه با لمس کردن دست پرزها مشاهده نگردد این قالی عیب دار بوده. چون دوام فرش به علّت نداشتن پرز و یا اندک بودن آن به مراتب کم شده و از ارزش آن نیز می‌کاهد و این عیب را اصطلاحاً ذرتی، ته خاب بودن گویند و بعلت عدم رعایت بافنده به قیچی زدن صحیح و منظور نمودن ارتفاع لازم برای پرز قالی بوجود می‌آید و این عیب گاهی در سرتاسر قالی و گاهی در جاهای مختلف قالی دیده می‌شود. ناگفته نماند قالی‌های کهنه و فرسوده و قدیمی بعلت استفاده زیاد از آن‌ها و فرسایش سطح آن‌ها چنین عیبی را ممکن است داشته باشند.

ذرتی شدن فرش
ذرتی شدن فرش

پارگی و شکستگی

بعضی از فرش‌ها به ویژه حاشیه آن‌ها پارگی دارد، پارگی در کنار قالی‌ها معمولاً از یک سانتی متر تا ۲۰ سانتی متر ممکن است باشد. در بعضی از فرش‌ها نیز سوراخ‌های ریز و یا درشت کم و یا زیاد دیده می‌شود که عیوب فرش محسوب می‌شود. که البته در موقع فروش معمولاً آن‌ها را رفو نموده و ظاهراً عیب برطرف می‌گردد. علل به وجود آمدن این عیب‌ها عبارتند از:

فشار بیش از حد در یک طرف دار به وسیله گاوه و یا پیچ‌ها به چله، استفاده زیادتر از نخ پنبه (تار و پود ضخیم تر) و بجای آن کاهش مصرف نخ پشمی، در چنین حالتی فرش خشک و سفت شده و جمع و تا کردن آن شکستگی و پارگی ایجاد می‌نماید.

نمونه ای از شکستگی فرش
نمونه ای از شکستگی فرش

عدم رعایت دوخت صحیح در پایین کشی فرش‌های فارسی بافت و ایجاد سوراخ در جای سوزن‌های دوخت در فرش و گلیمه اوّل قالی. با رعایت دقیق در موارد فوق، این عیب به وجود نخواهد آمد.

نمونه ای از پارگی فرش
نمونه ای از پارگی فرش

کیسی

معمولاً در بعضی از فرش‌ها در حاشیه‌های اوّل و آخر و همچنین حاشیه‌های بغل جمع شدگی فرش دیده می‌شود، به نحوی که فرش در محل کیسی اضافه تر به نظر می‌رسد و برجسته است. این عیب را اصطلاحاً کیسی فرش گویند، این نوع فرش‌ها ضمن اینکه در محل کیسی ظاهر خوبی ندارند، بیشتر در معرض سائیدگی قرار گرفته و زودتر پرز‌های آن در ناحیه کیسی از بین می‌رود. علت بوجود آمدن این عیب در حاشیه‌های بغلی قرار گرفتن شیء‌ای در زیردار (بین فرش و زیر دار) مانند سرپرزهای اضافی و اشیاء دیگر که در اثر فشار چله و دستگاه در آن محل کشش به فرش وارد شده و به اصطلاح جا باز می‌نماید. عدم دقت در پایین کشی و رعایت ننمودن فاصله‌ها و اندازه‌ها، مدور نبودن قطر دو سر زیر دار، جمع شدگی چله پس از بافت گلیم در زیردار، صحّت عمل و دقت در پایین کشی از عیب فوق جلوگیری می‌نماید.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید